De spataderpoli

Het is een zonovergoten dag in mei. Een kwartier voor de afgesproken tijd meld ik me bij de polikliniek. De moderne inrichting verraadt dat deze voornamelijk gericht is op de commerciële tak van sport. Ik bedoel eigenlijk: de niet-pathologische, uitsluitend cosmetische, ‘medische’ ingrepen. Die om die reden ook niet vergoed worden door de zorgverzekeraars, maar waarvoor mensen best bereid zijn te betalen. Vóór mij aan de balie staat een stevige mevrouw met aan één been een dikke camel-kleurige kous, haar andere been is bloot, in platte schoenen. De doktersassistente telefoneert hoorbaar: “…deze mevrouw met flebitis…”. Nu weet ik niet of de flebitis (vaatontsteking) de primaire reden is dat de mevrouw hier is of dat dit het vreselijke gevolg is van een eerdere behandeling. ‘De straf voor haar ijdelheid!’ oordeel ik bitter en wil me alweer omdraaien en ongemerkt het pand verlaten. Maar ook mijn ijdelheid wint het van de angst dat het mis kan gaan. Want ik wil niet in een zomerjurkje over straat moeten met daaronder blauwdooraderde benen.

Als ik door de nurse-practitioner in witte jas en de verpleegkundige in OK-kleding in de behandelkamer wordt ontvangen, hou ik nogmaals het betoog dat ik de week ervoor tegen de arts had gehouden. Dat ik eigenlijk een diepgewortelde aversie heb tegen cosmetische chirurgie. Dat ik echt heel erg tegen het snijden in een gezond lichaam ben. Maar dat de blauwe aders mij ervan weerhouden ontspannen de blote benen in het openbaar te tonen… ‘Ja duh, daarvoor is deze kliniek!,’ hoor ik ze denken. Alsof je naar de slager gaat en zegt: “Sorry slager, maar ik ben echt heel erg tegen het doden van dieren en ik vind het ook vreselijk dat ze moeten lijden tijdens het vervoer van de boerderij naar het slachthuis, maar ik wil toch een lapje vlees, wat vindt u van deze keuze?”

De nurse-practitioner probeert de hele situatie te relativeren. “Het is een heel eenvoudige ingreep en misschien heeft u er al een tijdje last vast? Doet het pijn, zeurend gevoel?” Nee, dit excuus voor mijn knieval voor de cosmetische chirurgie kan ik helaas niet aanvoeren: nee, ze doen geen pijn. De nurse-practitioner is een vrouw van onbestemde leeftijd, ze oogt in haar doktersjas gedistingeerd, maar toch warm en vertrouwenwekkend. Afgaande op haar dure kapsel en make-up schat ik dat ze best aardig verdient. De verpleegkundige maakt de spuitjes klaar. We kletsen ondertussen wat verder. “Als jullie nou zo iets hadden?” , stel ik een gewetensvraag aan beide dames, “zouden jullie het dan laten doen?” “Nou, ik heb ze gelukkig niet!” zegt de jonge verpleegkundige met een vies gezicht, alsof we het over luizen of steenpuisten hebben. “Ik had ze wel en ik heb ze ook weggehaald.” bekent de nurse-practitioner dapper en ze voegt er triomfantelijk aan toe: “Sterker nog: ik heb ze zelf weggespoten!,”. Bijna wil ik een begin maken met het onthullen van mijn eigen waslijst aan voor artsen voorbehouden handelingen die ik bij mezelf verricht heb, waaronder het afknippen van steelwratten, het verwijderen van hechtingen en het plaatsen van een verdoving in mijn wang bij een ontstoken kies met een tandartsensetje dat nog in de keukenla lag. Maar dan zijn de beloofde spuitjes klaar en start de procedure. Ik zit met blote benen op een papieren onderlegger op de behandeltafel.

– Om welke plekjes gaat het? – Nou, deze twee vertakte aan de buitenkant en deze grote dikke aan de binnenkant van mijn rechter been. Deze op mijn linkerbeen is een gewone ader had de arts gezegd, dus die zou niet voor behandeling in aanmerking komen. – Oh maar dat is toch echt een spatader; die daarboven, dat is een ‘gewone’ ader, dit hier is een gekronkelde ader met lekke kleppen. – Maar de arts zei dat deze niet kon. – Jawel hoor helemaal geen probleem! – Maar als deze ader zometeen dicht is, nemen de shunts of collateralen of zo het dan gewoon over? Mijn stem paniekerig haperend. Er wordt niet meer geluisterd geloof ik. Niet het juiste moment voor dit gesprek. Ik hou m’n mond, maar ben er niet helemaal gerust op, of eigenlijk: helemaal niet gerust op. De arts had toch duidelijk de indicatie gesteld: deze ader wel, deze ader niet? Deze nurse kan toch niet eigenhandig het te behandelen gebied uitbreiden? Wat als de diagnose toch fout is? Wat zijn de gevolgen als je een ‘gewone’ ader verstopt? Hoewel ik het informatieboekje over complicaties pas op de parkeerplaats vluchtig heb doorgebladerd, kan me niet herinneren dat deze erbij stond. Het duiveltje op mijn schouder fluistert: “zie je nou wel, was nou maar niet gegaan!” Er is nu geen weg meer terug, terwijl de paniek mij om het hart slaat wordt de eerst spuit in mijn been gezet. De prikken doen overigens best pijn, zoals alle prikken die zogenaamd geen pijn doen. Er schiet van alles door m’n hoofd, is dit wel goed? Wat als ik allergisch ben, wat als er straks een propje naar m’n longen schiet of erger: naar m ‘n hersenen? Ik krijg opeens vreselijke spijt van mijn actie…

Even later sta ik weer op straat. Met aan beide benen camel-kleurige steunkousen van het Huis. Ik ben nu net m’n oma, die droeg ook zomer en winter steunkousen! Bij het aanmeten, ontglipte mij de opmerking dat het libido van mijn man wel tot beneden het vriespunt zou dalen als hij mij in deze kousen zou zien, maar dat hij gelukkig op vakantie is. De verpleegkundige sprak haar afschuw uit over het feit dat mijn echtgenoot zonder zijn vrouw op vakantie gaat. “ En al helemaal in deze toestand: twee ingezwachtelde benen, herstellende van zo’n ingreep”. Bij het afscheid werd mij op het hart gedrukt om twee maanden uit de zon te blijven… let wel: het is eind mei. Verder mag ik achtenveertig uur niet douchen, maar dat is voor een geboren smeerkees als ik geen straf. Daarna mag ik twee weken niet sporten en niet zwemmen. Dat is wel jammer.

Ik doe die middag nog even boodschappen in de supermarkt en de steunkousen voelen dan nog best prettig aan, maar in de loop van de avond beginnen ze ondraaglijk te jeuken. Oh wat een kwelling voor mensen die ze jaar in jaar uit moeten dragen. Wie niet boven een bepaalde leeftijd? vraag ik me nu af. Waarom wilde ik dit zo nodig, wat heeft mij over stag doen gaan? Met kousen en al stap ik in een leeg bed en droom van een heerlijke strandvakantie, een ondergaande zon aan zee en van een witte rok die sierlijk wappert om mijn spataderloze benen.